Lê Chiêu Thống có bán nước không

Ê CHIÊU THỐNG. Lê Chiêu Thống có bán nước không? Đó là một câu hỏi lớn, một bài toán lịch sử luôn bị đóng khung bởi định kiến đạo đức suốt nhiều thế kỷ. Nếu gạt bỏ những bài học luân lý giáo điều dành cho lớp trẻ sang một bên để nhìn nhận câu chuyện bằng lăng kính duy lý của những người trưởng thành, chúng ta sẽ thấy một bi kịch chính trị phức tạp hơn rất nhiều so với một nhãn mác "phản quốc" đơn giản. Để trả lời câu hỏi này một cách sòng phẳng, chúng ta cần bóc tách hành vi của Lê Chiêu Thống dựa trên hai yếu tố cốt lõi: Động cơ chính trị và Hậu quả lịch sử. 1. Động cơ: Khôi phục tông miếu hay đổi đất lấy vương quyền? Một kẻ "bán nước" đúng nghĩa—theo tư duy chính trị hiện đại—là kẻ chủ động mang chủ quyền quốc gia, lãnh thổ hoặc lợi ích dân tộc ra làm QUÂN BÀI MẶC CẢ để đổi lấy lợi ích cá nhân hoặc sự vinh hoa phú quý. Lê Chiêu Thống không nằm trong kịch bản này. Tư duy hoàng quyền phong kiến: Ở thế kỷ XVIII, khái niệm "Quốc gia - Dân tộc" theo nghĩa hiện đại chưa hề tồn tại trong đầu óc của tầng lớp sĩ phu và vua chúa. Đối với Lê Chiêu Thống, giang sơn này là của dòng họ Lê (vốn đã trị vì hơn 300 năm), và ông là người đại diện hợp pháp duy nhất. Ngọn cờ " phù Lê diệt Trịnh" là giả, Lê Chiêu Thống đã " bắt bài " qua các hành động của Tây Sơn (a.) Vơ vét toàn bộ ngân khố tích lũy cả hơn 200 năm của Lê-Trịnh, (b)vua không hề có thực quyền ( Nguyễn Huệ cắt cử Nguyễn Hữu Chỉnh rồi Vũ Văn Nhậm giám quốc) . Rõ ràng trong mắt ông đều là những nghịch thần cướp ngôi. Hành vi CHÍNH DANH * theo luật chơi cũ: Trong trật tự phong kiến Á Đông, việc một nước phiên thuộc gặp biến cố rồi sang "báo cáo và cầu viện" thiên triều là một quy trình ngoại giao hoàn toàn hợp pháp và bình thường. Mẹ của Lê Chiêu Thống khi sang Quảng Tây chỉ tha thiết xin Tôn Sĩ Nghị "phát binh cứu viện để khôi phục lại tông miếu nhà Lê". Ông mượn quân Thanh để đánh phe đối lập trong nước nhằm ĐÒI lại cái mà ông tin là "của nhà mình", chứ ông không có ý định cắt đất, nộp dân hay dâng chủ quyền cho Càn Long để làm thái thú. Do đó, xét về mặt động cơ, Lê Chiêu Thống không chủ mưu "bán nước". Ông chỉ đang cố gắng cứu vãn vương triều của mình bằng một quân bài ngoại giao truyền thống. 2. Bản chất: Một chính trị gia ngây thơ bị "cá mập" nuốt chửng Sai lầm chí mạng—và cũng là cái tội lớn nhất của Lê Chiêu Thống—không nằm ở bản chất độc ác, mà nằm ở sự ngây thơ chính trị và sự thiếu tầm nhìn chiến lược. Ông tin vào lý thuyết Nho giáo về một "Thiên triều" nhân nghĩa, sang giúp phiên thuộc với tinh thần “hưng diệt kế tuyệt” (khôi phục nước bị diệt, nối lại dòng họ bị mất). Nhưng ông hoàn toàn không biết rằng mình đang đối đầu với Càn Long—một trong những hoàng đế cáo già và thực dụng nhất lịch sử Trung Hoa. Thông qua các bức MẬT DỤ được hé lộ sau này, Càn Long đã bài binh bố trận biến nhà Lê thành một quân bài thí mạng. Nhà Thanh không đi nghìn trùng xa xôi để làm từ thiện. Họ mượn cớ giúp vua Lê để đóng quân lâu dài, biến Bắc Hà thành một xứ bảo hộ, và nếu cần, họ sẵn sàng phong vương cho cả Nguyễn Huệ để chia cắt đất nước ta. Lê Chiêu Thống bước vào bàn cờ quốc tế với tâm thế của một đứa trẻ, để rồi ngay sau khi quân Thanh vào Thăng Long, ông TIẾP TỤC bị tước đoạt thực quyền. Ông phải nhận sắc phong trong nhục nhã, hàng ngày phải sang phủ Tôn Sĩ Nghị nghe chực lệnh, bất lực nhìn quân ngoại quốc cướp bóc chính người dân của mình. Ông muốn làm vua khôi phục vương triều, nhưng thực tế lại TIẾP TỤC trở thành một bù nhìn che mắt cho họa xâm lăng. 3. Hậu quả: Sự phán xét sòng phẳng của lịch sử Dù chúng ta có thể thấu cảm cho hoàn cảnh cùng đường của Lê Chiêu Thống, nhưng lịch sử vẫn là một dòng chảy dựa trên kết quả thực tế, không dựa trên những lời biện hộ cho ý định tốt đẹp. Hành động mượn 29 vạn quân Thanh của Lê Chiêu Thống đã trực tiếp mang lại những hệ lụy khủng khiếp: - Đặt nền độc lập và chủ quyền của đất nước trước nguy cơ bị xóa sổ. - Đẩy người dân Bắc Hà vào cảnh lầm than, bị quân viễn chinh giày xéo. - Buộc dân tộc phải đánh đổi bằng xương máu của hàng vạn nghĩa quân Tây Sơn trong trận đại thắng Kỷ Dậu (1789) để dọn dẹp đống đổ nát do ông bày ra. ☆Chính vì cái hậu quả quá lớn ấy, Lê Chiêu Thống không thể thoát khỏi cái án "cõng rắn cắn gà nhà" mà người đời áp đặt. Khi anh rước một bầy sói vào nhà để đánh đuổi người anh em tranh chấp với anh, dù anh không có ý định dâng nhà cho sói, thì anh vẫn phải chịu trách nhiệm khi căn nhà đó bị tàn phá. Kết luận: Lê Chiêu Thống không chủ mưu bán nước, ông chỉ là một nạn nhân tội nghiệp của sự ngây thơ chính trị. Ông là bi kịch của một vị vua bất tài, sinh nhầm thời, bị dồn vào đường cùng và đã chọn một giải pháp sai lầm nhất có thể. Thay vì nhìn ông như một kẻ phản quốc gian ác, những người trưởng thành chúng ta nên nhìn ông như một BÀI HỌC ĐẮT GIÁ VỀ MẶT CHÍNH TRỊ : "Trong quan hệ quốc tế, không có sự từ thiện. Khi một nhà lãnh đạo không có thực lực mà phải dựa dẫm vào thế lực ngoại bang để tồn tại, thì cái giá phải trả luôn là chủ quyền quốc gia và danh dự của chính mình."