LÀM VUA KHI CÒN QUÁ NHỎ: NỖI NIỀM KHÓ TỎ CÙNG AI

LÀM VUA KHI CÒN QUÁ NHỎ: NỖI NIỀM KHÓ TỎ CÙNG AI Trong lịch sử phong kiến Việt Nam, có khoảng 30 vị vua lên ngôi khi tuổi đời còn rất nhỏ, thậm chí có người chưa tròn 2 tuổi. Theo thể chế quân chủ chuyên chế, quyền lực tập trung tuyệt đối vào tay Hoàng đế ("Quân lệnh như sơn", lời vua là luật pháp), đồng thời ngôi vị được kế thừa theo huyết thống. Chính cơ chế này đã đưa nhiều đứa trẻ lên ngai vàng từ khi còn rất sớm, tạo nên hiện tượng lịch sử gọi là "ấu chúa". Làm vua khi còn quá nhỏ thực chất là hồng phúc trời ban, hay là bước chân vào một cuộc chiến sinh tử đầy mất mát? Cùng xem xét các khía cạnh có thể xảy ra: 💥 Tuổi thơ bị đánh cắp Chủ tịch Hồ Chí Minh từng viết: "Trẻ em như búp trên cành Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan" Thế nhưng, một đứa trẻ còn đang bập bẹ tập nói, chập chững tập đi lại phải gánh vác trọng trách đứng đầu vương quốc. Đâu còn không gian cho một tuổi thơ bình dị? Tiêu biểu như Lê Nhân Tông (lên ngôi lúc 1 tuổi rưỡi), Trần Thiếu Đế, Đinh Toàn (6 tuổi), Lý Nhân Tông (6 tuổi)... Học làm vua ở lứa tuổi ngây thơ ấy thực sự là một gánh nặng quá sức chịu đựng! 💥 Bị phế truất: Vết dằm trong tim Lên ngôi sớm rồi lại nhanh chóng bị phế truất, khi còn quá nhỏ, các em có thể chưa nhận thức hết biến động lúc bấy giờ. Thế nhưng khi lớn lên, vết thương ấy khó lòng liền sẹo. Sự mặc cảm và nỗi đau thầm lặng ấy sẽ đeo bám suốt cuộc đời. Đó là bi kịch của Đinh Toàn (6 tuổi bị phế làm Phí vương), Lý Chiêu Hoàng (7 tuổi nhường ngôi), hay Trần Phế Đế (lên ngôi lúc 3 tuổi và bị bức nhường ngôi sau đó 3 năm). 💥 Làm vua như bù nhìn: Bóng đen "buông rèm nhiếp chính" Đây là tình trạng chung của nhiều ấu chúa. Đằng sau ngai vàng luôn có thế lực thao túng với danh nghĩa "nhiếp chính". Có thể đó là sự bảo bọc với ý tốt, nhưng phần lớn là dựng vua trẻ lên làm con cờ phục vụ mưu đồ chính trị. Có danh hiệu là vua nhưng không thể tự quyết định lấy việc nhỏ, nhà vua hoàn toàn yếu đuối và bất lực. Nếu gặp người nhiếp chính anh minh và hết lòng vì giang sơn (như Nguyên phi Ỷ Lan phò tá Lý Nhân Tông, hay Thái hậu Nguyễn Thị Anh bên cạnh Lê Nhân Tông), nhà vua có thể trưởng thành thành minh quân. Nhưng đa phần, họ chỉ là nạn nhân của các phe phái tranh giành quyền lực trong triều đình. 💥 Áp lực tâm lý nặng nề Sống trong sự sợ hãi, nghi kỵ và tranh quyền đoạt vị từ thuở bé khiến nhiều vị vua phát triển tâm lý lệch lạc khi trưởng thành. Có người buông xuôi, ăn chơi sa đọa dẫn đến sụp đổ triều đại (như Lý Cao Tông). 💥 Mạng sống bị đe dọa Một khi có chuyện nội bộ triều đình lục đục, phe phái thanh trừng lẫn nhau thì mạng sống của các nhà vua trẻ như ngàn cân treo sợi tóc. Vua Kiến Phúc (triều Nguyễn) bị đầu độc từ rất sớm; trong khi các vị vua như Lê Nhân Tông, Trần Thuận Tông, Lê Cung Hoàng, Lê Chiêu Tông... đều có kết cục bi thảm là bị bức tử hoặc ám sát. 💥 Hệ lụy khôn lường: Đất nước suy yếu, ngoại xâm nhòm ngó. Một số trường hợp, khi trung ương bất ổn và vua còn quá nhỏ, các đại thần chuyên quyền dễ nảy sinh dã tâm lật đổ vương triều. Tiêu biểu như Trần Thủ Độ ép Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho chồng là Trần Cảnh, hay Hồ Quý Ly thao túng nhà Trần rồi cướp ngôi. Và khi có chuyện này xảy ra thì hệ quả để lại vô cùng nặng nề cho quốc gia: 👉Ngoại xâm lấn tới: Các nước láng giềng thường tận dụng thời cơ "vua nhỏ nước yếu" để gây sức ép. Ví dụ, khi Đinh Toàn lên ngôi năm 6 tuổi, nhà Tống đã nhăm nhe xâm lược, buộc triều đình phải tôn Lê Hoàn lên làm vua để chỉ huy kháng chiến. 👉Đời sống nhân dân khốn cùng: Một khi có chuyện Triều đình suy yếu, quan lại địa phương tất yếu thừa cơ nhũng nhiễu, bóc lột khiến khởi nghĩa nông dân bùng nổ khắp nơi. Dẫu biết rằng, trong số các ấu chúa ngày xưa, vẫn có những vị vua tôi luyện được ý chí kiên định, có đóng góp to lớn cho đất nước khi trưởng thành (như Lý Nhân Tông, Lê Nhân Tông, Trần Thái Tông, Trần Minh Tông), hay những vị vua yêu nước bị thực dân lưu đày như Thành Thái, Duy Tân. Thế nhưng, hầu như cái giá phải trả cho tuổi thơ và cuộc đời họ quá đỗi cay đắng. Làm vua khi tuổi còn quá nhỏ, cả triều đại lẫn vận mệnh con người đôi khi đều chịu chung những thiệt thòi cay đắng, đúng không các bạn? Ảnh: Vua Duy Tân lúc mới lên ngôi (năm 1907)