VÌ SAO ĐỨC LIÊN TỤC SẢN SINH CÁC HỆ TƯ TƯỞNG CẢI TẠO XÃ HỘI
VÌ SAO ĐỨC LIÊN TỤC SẢN SINH CÁC HỆ TƯ TƯỞNG CẢI TẠO XÃ HỘI Châu Âu, và nhất là Đức, nhiều lần trở thành nơi khai sinh các hệ tư tưởng nhằm cải tạo toàn bộ xã hội, từ chủ nghĩa Mác đến các trào lưu cánh tả cực đoan ngày nay mà nhiều người nhìn nhận là quái dị. Đây không phải hiện tượng ngẫu nhiên. ________________________________________ HAI TRUYỀN THỐNG TRIẾT HỌC ĐỐI LẬP Đức từ lâu là trung tâm triết học của phương Tây, nhưng cách tư duy của người Đức khác hẳn người Anh và người Mỹ. Truyền thống Anh và Mỹ là chủ nghĩa kinh nghiệm và thực dụng, với John Locke, David Hume, Adam Smith và Edmund Burke là những tên tuổi tiêu biểu. Locke coi trí tuệ con người khi sinh ra là một tờ giấy trắng (Tabula Rasa), mọi tri thức tích lũy từ quan sát và kinh nghiệm. Hume hoài nghi cả những suy diễn vượt khỏi kinh nghiệm, Burke đề cao truyền thống và các thể chế tích lũy qua thời gian, còn Smith đề cao thị trường tự phát. Điểm chung là họ bắt đầu từ thực tế và dữ liệu, và nếu một lý thuyết không c...