XÉT LẠI CHÍNH MÌNH – ĐIỀU KIỆN ĐẦU TIÊN CỦA MỘT XÃ HỘI TIẾN BỘ
XÉT LẠI CHÍNH MÌNH – ĐIỀU KIỆN ĐẦU TIÊN CỦA MỘT XÃ HỘI TIẾN BỘ Năm 1913, nhà báo Nguyễn Văn Vĩnh mở chuyên mục “Xét tật mình” trên Đông Dương Tạp chí. Qua từng bài viết, ông lần lượt phê phán những tập quán và cách ứng xử mà ông cho là đang cản trở sự phát triển của xã hội Việt Nam: tính ỷ lại, nói dối, lãng phí, mê tín, bắt chước, học hành thiếu thực chất và nhiều biểu hiện khác trong đời sống cộng đồng. Điều đáng chú ý nhất không nằm ở danh sách những thói xấu được nêu ra, mà ở lời tựa của chuyên mục. Nguyễn Văn Vĩnh cho rằng muốn sửa chữa một căn bệnh xã hội, trước hết phải dám phơi bày nó, tìm hiểu căn nguyên và chỉ ra tác hại. Những lời khuyên đạo đức chung chung khó có thể thay đổi hành vi nếu con người không hiểu vì sao mình cần thay đổi. Hơn một thế kỷ đã trôi qua. Nhiều vấn đề ông đặt ra vẫn gợi suy nghĩ, dù hoàn cảnh lịch sử và hình thức biểu hiện đã thay đổi đáng kể. Điều đáng giữ lại từ “Xét tật mình” không phải là kết luận rằng người Việt có những tính xấu cố hữu. Đó ...