HOÀNG VĂN THUẬN - HEGEL

 NHƯỢC ĐIỂM CỦA NỀN VĂN MINH ĐÔNG Á Nếu điểm yếu của Tây Phương đến từ sự tự do cá nhân cực đoan gây tan rã cấu trúc xã hội, thì nhược điểm cốt lõi của vùng văn hóa chữ Hán ở Đông Á, gồm Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Việt Nam và các xã hội chịu ảnh hưởng Nho giáo tương tự như Đài Loan, lại đến từ chính mặt tối của những giá trị làm nên sức mạnh của nó: tính tập thể, sự phục tùng thứ bậc và khát vọng duy trì ổn định, trật tự tuyệt đối. Mô hình này giúp các nhà nước Đông Á duy trì bộ máy hành chính quan liêu và tính liên tục văn hóa qua nhiều triều đại, dù thường xuyên khủng hoảng, chia cắt và đổi chính quyền, đồng thời tạo ra độ ổn định xã hội, kỷ luật và năng lực tối ưu sản xuất hiếm có. Cái giá của nó là sự đè nén cá nhân, triệt tiêu tư tưởng đột phá và sự phụ thuộc hoàn toàn vào phẩm chất của người cầm quyền. ________________________________________ KHI SỨC MẠNH CỦA MÔ HÌNH ĐÔNG Á TRỞ THÀNH ĐIỂM YẾU Điểm yếu thứ nhất là sự đè nén đổi mới sáng tạo đột phá. Tư tưởng giáo điều và ...

GIẢI PHÓNG CON NGƯỜI – MARX VÀ PHẬT GIÁO GẶP NHAU Ở ĐÂU? Marx tìm cách giải phóng con người khỏi những quan hệ xã hội áp bức. Phật giáo tìm cách giải phóng con người khỏi vô minh, tham ái và chấp thủ. Một bên đặc biệt chú ý đến thế giới mà chúng ta cùng tạo dựng; bên kia đi sâu vào tâm thức đang tiếp nhận thế giới đó. Đặt hai truyền thống cạnh nhau, ta có thể nhận ra một vấn đề quan trọng: muốn giảm bớt đau khổ, liệu chỉ thay đổi xã hội đã đủ, hay con người cũng cần thay đổi chính mình? 1. Hai cách nhìn về khổ đau và tha hóa Có một điểm gặp gỡ đáng suy ngẫm giữa triết học Marx và Phật giáo: cả hai đều bắt đầu bằng việc nhìn thẳng vào những trạng thái bất ổn của đời sống con người. Trong Phật giáo, Tứ diệu đế mở đầu bằng sự thật về dukkha. Từ này thường được dịch là khổ, nhưng ý nghĩa rộng hơn đau đớn thể xác. Nó còn bao gồm bất toại nguyện, bất an và tình trạng con người không thể tìm thấy sự thỏa mãn bền vững trong những gì luôn biến đổi. Chúng ta sinh ra, già đi, bệnh tật và chết. Ta...

 TÔN GIÁO VÀ NHỮNG ĐIỂM TỰA TRƯỚC NỖI ĐAU Hiểu được nguyên nhân của đau khổ không đồng nghĩa với việc biết cách sống cùng nó. Một trong những giá trị bền bỉ của tôn giáo nằm ở khả năng nâng đỡ đời sống cảm xúc, kết nối con người và trao cho họ một điểm tựa trước những mất mát mà không ai có thể tránh khỏi. Có những thời điểm, con người không thiếu lời giải thích. Họ chỉ thiếu một lý do để tiếp tục sống. Một người mắc bệnh hiểm nghèo có thể hiểu rõ căn bệnh của mình, biết nó hình thành như thế nào, tiến triển ra sao và những phương pháp điều trị nào đang tồn tại. Nhưng tất cả kiến thức đó không nhất thiết giúp họ vượt qua nỗi sợ chết. Một người vừa mất đi đứa con có thể hiểu rằng cái chết là một phần của quy luật sinh học, nhưng hiểu biết đó không làm cho chiếc giường trống trong căn phòng trở nên bớt đau đớn. Đó là khoảng cách giữa việc hiểu một sự kiện và khả năng chịu đựng những gì sự kiện ấy gây ra cho đời sống con người. Khoa học ngày càng mở rộng năng lực giải thích và cải biế...