Bài đăng

LÝ DO ĐÔNG Á KHÔNG SINH RA Ý THỨC HỆ NỘI SINH THAY THẾ NHO GIÁO

Hình ảnh
 LÝ DO ĐÔNG Á KHÔNG SINH RA Ý THỨC HỆ NỘI SINH THAY THẾ NHO GIÁO Sau hơn 2.000 năm Nho giáo giữ vị thế ý thức hệ chính thống, Trung Quốc, Việt Nam và Triều Tiên không sinh ra một ý thức hệ nội sinh nào mới hoặc thay thế, trong khi thời Xuân Thu và Chiến Quốc có rất nhiều học thuyết cùng phát triển. Lý do không phải vì Nho giáo đúng nên không cần sửa. Nó trường tồn vì là công cụ cai trị rẻ nhất cho một đế chế nông nghiệp rộng lớn, và vì nó dựng được một cơ chế độc quyền con đường tiến thân và tư tưởng chính thống, khiến các học thuyết khác không thể trở thành nền tảng thay thế. Bài cũng phân tích vì sao người dân ngày nay phản ứng gay gắt khi Nho giáo bị chỉ trích, và vì sao các chế độ độc tài hiện đại dùng lòng yêu nước theo cùng một logic đánh tráo tình cảm tự nhiên thành nghĩa vụ chính trị. ________________________________________ VÌ SAO BÁCH GIA TRANH MINH SUY TÀN KHI ĐẾ CHẾ RA ĐỜI Thời Xuân Thu và Chiến Quốc, nhà Chu suy yếu và lãnh thổ bị chia cho nhiều nước chư hầu cạnh tranh...

KHOAN DUNG CÓ GIỚI HẠN, TỬ TẾ CÓ NGUYÊN TẮC

Hình ảnh
 KHOAN DUNG CÓ GIỚI HẠN, TỬ TẾ CÓ NGUYÊN TẮC Lòng tốt giúp ta cảm thông với người khác, nhưng cũng cần sự tỉnh táo để không biến bao dung thành cam chịu. Trưởng thành là khi ta biết đối xử tử tế với mọi người mà vẫn giữ được sự tôn trọng dành cho chính mình. Có những sai lầm cần được nhìn nhận trong hoàn cảnh cụ thể, bởi một hành động chưa đủ để nói lên toàn bộ con người. Nhưng khi một cách cư xử lặp đi lặp lại, ta cũng cần nhìn vào lựa chọn và trách nhiệm của người trong cuộc, thay vì mãi tìm lý do để thông cảm. Giữa thấu hiểu và dung túng, giữa khoan dung và cam chịu, ranh giới đôi khi không dễ nhận ra. Trưởng thành là khi ta biết cảm thông với người khác mà vẫn giữ được sự tỉnh táo và lòng tự trọng của chính mình. 1. Khoan dung là bản lĩnh, không phải yếu đuối  Càng trưởng thành, ta càng hiểu rằng không phải chuyện gì cũng đáng để tranh luận, không phải ai khiến mình phật lòng cũng cần nhận lại một lời trách móc. Mỗi người đều có thiếu sót, những lúc nóng nảy và những giới ...

TƯ DUY NHỊ NGUYÊN VỀ QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC

 TƯ DUY NHỊ NGUYÊN VỀ QUYỀN LỰC NHÀ NƯỚC Ở một số xã hội, cảnh sát, quân đội và công chức nhà nước mặc nhiên được xem là người tốt, còn cá nhân hay nhóm nào mâu thuẫn với nhà nước thì dễ bị gán nhãn xấu, bất kể nội dung mâu thuẫn là gì. Các nghiên cứu về xã hội học chính trị, tâm lý học xã hội và văn hóa học cho thấy kiểu tư duy này không phân bố đồng đều. Mức độ của nó cao hay thấp phụ thuộc vào cấu trúc thể chế, truyền thống văn hóa, lịch sử và cách truyền thông, giáo dục vận hành ở từng xã hội. ________________________________________ HIỆN TƯỢNG VÀ SỰ KHÁC NHAU GIỮA CÁC XÃ HỘI Cách chia nhóm cao và thấp dưới đây là phân loại theo xu hướng chung của từng xã hội, chưa dựa trên một chỉ số đo lường thống nhất. Ở nhóm xã hội có mức nhị nguyên cao, pháp luật và đạo đức bị đánh đồng với nhau. Điều gì nhà nước làm hoặc đại diện được coi là đúng và tốt, điều gì đối lập với nhà nước mặc định bị coi là xấu hoặc nguy hiểm. Cảnh sát và quân đội trở thành biểu tượng của trật tự, đạo đức và qu...

SCHOPENHAUER, PHẬT GIÁO VÀ NGHỊCH LÝ CỦA HAM MUỐN

Hình ảnh
 SCHOPENHAUER, PHẬT GIÁO VÀ NGHỊCH LÝ CỦA HAM MUỐN Con người thường tin hạnh phúc nằm ở những điều mình chưa có. Nhưng khi đạt được điều từng khao khát, niềm vui đôi khi nhanh chóng phai nhạt, nhường chỗ cho một mục tiêu mới. Schopenhauer và Phật giáo, từ hai nền tảng tư tưởng khác nhau, cùng gợi mở một cách nhìn sâu hơn về cuộc đuổi bắt dường như không có điểm dừng này. 1. Vì sao đạt được điều mình muốn vẫn chưa đủ?  Một người mong có công việc tốt hơn, thu nhập cao hơn hoặc được người khác công nhận. Họ dành nhiều năm nỗ lực để đạt được những điều đó, tin rằng cuộc sống rồi sẽ dễ chịu hơn. Khi mục tiêu thành hiện thực, niềm vui là có thật. Nhưng một thời gian sau, điều từng khiến họ háo hức lại trở thành chuyện bình thường. Họ bắt đầu nhìn sang những người có thu nhập cao hơn, chức vụ tốt hơn hoặc cuộc sống dường như đáng mơ ước hơn. Mục tiêu thay đổi, còn cảm giác chưa đủ vẫn ở lại. Điều này không có nghĩa mọi khát vọng đều vô ích. Một công việc tốt hơn có thể giúp gia đình...

CICERO VÀ NGHỊCH LÝ CỦA NAM TÍNH LA MÃ

Hình ảnh
 CICERO VÀ NGHỊCH LÝ CỦA NAM TÍNH LA MÃ Ở La Mã cổ đại, một người đàn ông được đánh giá qua lòng dũng cảm, khả năng tự chủ và cống hiến cho cộng đồng. Nhưng chính những chuẩn mực ấy cũng có thể trở thành công cụ để phán xét cảm xúc và hạ thấp đối thủ. * Từ chiến trường đến diễn đàn chính trị Trong xã hội La Mã cổ đại, hình mẫu người đàn ông lý tưởng gắn với lòng dũng cảm, khả năng kiểm soát bản thân và danh dự công dân. Người ta mong đợi một người đàn ông biết chịu đựng gian khổ, làm chủ cảm xúc và đặt lợi ích của cộng đồng lên trên sự yếu đuối cá nhân. Những phẩm chất này thường được diễn đạt bằng khái niệm virtus, vừa chỉ đức hạnh, sự xuất sắc, vừa gắn với lòng can đảm và những phẩm chất được coi là đáng quý ở nam giới. Tuy nhiên, virtus không đơn giản đồng nghĩa với nam tính theo cách hiểu ngày nay. Nó còn liên quan đến địa vị xã hội, thành tích quân sự và khả năng phục vụ nhà nước. Trong bài diễn văn được sử gia Sallust thuật lại, Gaius Marius đề cao thành tích và năng lực của ...

NGHỊCH LÝ CỦA CHỦ NGHĨA TRỌNG DỤNG NHÂN TÀI

 NGHỊCH LÝ CỦA CHỦ NGHĨA TRỌNG DỤNG NHÂN TÀI Có năng lực và được tuyển vào một nghề danh giá chưa chắc đã đồng nghĩa với việc làm chủ công việc của mình. Đôi khi, người càng giỏi càng bị cuốn sâu vào guồng máy mà họ khó thoát ra. * Khi nghề nghiệp danh giá trở thành một bộ máy Một công việc có thu nhập cao, đòi hỏi bằng cấp và năng lực chuyên môn thường được xem là phần thưởng xứng đáng cho người tài. Nhưng phía sau những văn phòng sang trọng và mức lương hấp dẫn vẫn có thể là một môi trường làm việc đầy áp lực, nơi nhân viên phải tuân theo những mục tiêu và quy tắc do tổ chức đặt ra. Trong cuốn The Wall Street Lawyer: Professional Organization Man? xuất bản năm 1964, nhà xã hội học Erwin O. Smigel nghiên cứu sự thay đổi trong nghề luật sư tại Mỹ. Hoạt động hành nghề ngày càng gắn với các hãng luật lớn, có hệ thống cấp bậc, cách quản lý và mục tiêu kinh doanh rõ ràng. Luật sư vẫn cần kiến thức, phán đoán và đạo đức nghề nghiệp, nhưng công việc của họ đồng thời chịu ảnh hưởng từ yêu...