Bài đăng

VÌ SAO KHOA CỬ CÓ THỂ LÀM NHÀ NƯỚC MẠNH LÊN NHƯNG XÃ HỘI YẾU ĐI?

Hình ảnh
 VÌ SAO KHOA CỬ CÓ THỂ LÀM NHÀ NƯỚC MẠNH LÊN NHƯNG XÃ HỘI YẾU ĐI? Chế độ khoa cử Trung Hoa mở ra con đường thăng tiến bằng học vấn, giúp triều đình tuyển chọn quan lại, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về những tài năng và ý tưởng nằm ngoài hệ thống chính thức. Ngày 7 và 8 tháng 6 năm 2023, gần 13 triệu học sinh Trung Quốc tham gia kỳ thi tuyển sinh đại học Cao khảo (Gaokao). Theo Bộ Giáo dục Trung Quốc, năm đó có 12,91 triệu thí sinh đăng ký dự thi. Với nhiều gia đình, kết quả kỳ thi ảnh hưởng lớn đến cơ hội học tập và triển vọng nghề nghiệp của con cái. Sức nặng của thi cử trong xã hội Trung Quốc hiện đại có một phần nguồn gốc từ lịch sử lâu dài của mối quan hệ giữa học vấn, địa vị và quyền lực. Dưới các triều đại phong kiến, chế độ khoa cử giúp triều đình tuyển chọn quan lại thông qua những kỳ thi dựa trên kinh điển Nho giáo và văn chương. Hệ thống này góp phần xây dựng bộ máy hành chính rộng lớn, tạo ra tầng lớp sĩ nhân có chung nền tảng học vấn và củng cố mối liên hệ giữa giới trí th...

𝐎𝐬𝐡𝐨 & 𝐊𝐫𝐢𝐬𝐡𝐧𝐚𝐦𝐮𝐫𝐭𝐢: 𝐁ù𝐧𝐠 𝐧ổ 𝐯à 𝐥ặ𝐧𝐠 𝐥ẽ – 𝐡𝐚𝐢 𝐩𝐡𝐨𝐧𝐠 𝐜á𝐜𝐡 𝐭𝐢ế𝐩 𝐜ậ𝐧 𝐭ự 𝐝𝐨

 𝐎𝐬𝐡𝐨 & 𝐊𝐫𝐢𝐬𝐡𝐧𝐚𝐦𝐮𝐫𝐭𝐢: 𝐁ù𝐧𝐠 𝐧ổ 𝐯à 𝐥ặ𝐧𝐠 𝐥ẽ – 𝐡𝐚𝐢 𝐩𝐡𝐨𝐧𝐠 𝐜á𝐜𝐡 𝐭𝐢ế𝐩 𝐜ậ𝐧 𝐭ự 𝐝𝐨 Nếu từng tìm hiểu về những tư tưởng tâm linh phương Đông của thế kỷ 20, thật khó để bỏ qua hai cái tên: J. Krishnamurti (K) và Osho. Cả hai đều không ngại đụng chạm đến những điều mà tôn giáo và xã hội thường xem là hiển nhiên. Cả hai đều chất vấn những khuôn mẫu tư tưởng, những chuẩn mực đạo đức được tiếp nhận mà không qua xem xét, và cách con người tự trói buộc mình vào những niềm tin có sẵn. Nhưng nếu nhìn vào phong cách, ta dễ có cảm giác đang đứng trước hai nhân vật thuộc hai thế giới khác nhau. Osho xuất hiện với những bài nói chuyện đầy hài hước, những câu trả lời khiêu khích, những quan điểm gây tranh cãi và cả những phương pháp thiền rất khác với hình dung thông thường về việc ngồi yên, nhắm mắt, giữ cho tâm trí thanh thản. K thì thường đưa người nghe vào những cuộc đối thoại chậm rãi, nơi một câu hỏi có thể được xoay đi xoay lại nhiều lần, cho đến khi c...

TRIẾT HỌC PHƯƠNG TÂY CÓ PHÂN BIỆT CHỦNG TỘC?

Hình ảnh
 TRIẾT HỌC PHƯƠNG TÂY CÓ PHÂN BIỆT CHỦNG TỘC? Vì sao những truyền thống tư tưởng ngoài châu Âu bị gạt khỏi lịch sử triết học chính thống? Khi nhắc đến lịch sử triết học phương Tây, người ta thường nghĩ đến Socrates, Plato, Aristotle, Descartes, Kant, Hegel hay Nietzsche. Những tên tuổi này giữ vị trí nổi bật trong giáo trình và chương trình đại học. Trong khi đó, Khổng Tử, Mạnh Tử, Trang Tử, các triết gia Ấn Độ và nhiều truyền thống tư tưởng ở châu Phi ít có vị trí tương xứng trong không ít chương trình triết học chính thống tại phương Tây. Sự chênh lệch này có nhiều nguyên nhân, từ lịch sử phát triển của từng nền văn hóa, khác biệt ngôn ngữ đến cách tổ chức giáo dục. Tuy nhiên, còn một vấn đề đáng xem xét: vì sao tư tưởng của một số nền văn hóa được mặc nhiên công nhận là triết học, trong khi những truyền thống khác thường được xếp vào tôn giáo, phong tục hoặc nghiên cứu khu vực? Nhà triết học Bryan W. Van Norden cho rằng vị trí thống trị của triết học châu Âu và Bắc Mỹ trong chươ...

So sánh Phật giáo và Thông Thiên học

 Đạo Phật có khá nhiều quan điểm về luân hồi, linh hồn, tái sinh, các cõi giới... so với nhiều truyền thống tôn giáo khác. Tuy nhiên Thông Thiên học cũng cho rằng Đức Phật đại diện cho Trí tuệ Toàn giác và xếp Ngài vào thứ bậc rất cao trong hàng ngũ các Chân Sư. Vậy điều gì dẫn tới sự khác nhau giữa Phật giáo với các trường phái khác, cụ thể là Thông Thiên học (TTH)? Có thể khẳng định Phật giáo đúng, còn các trường phái khác là sai không?. Ở Việt Nam, Phật giáo chiếm số lượng tuyệt đại đa số trong các tôn giáo. Tới mức mà nhiều người đồng nhất toàn bộ tâm linh với Phật giáo. Trong nhóm của chúng ta hẳn cũng rất nhiều người là đệ tử Phật môn. Vậy góc nhìn của TTH với các triết lý của Phật giáo ra sao? Khi các hệ thống tư tưởng đưa ra những khẳng định khác nhau (thậm chí mâu thuẫn) về cùng một thực tại, có thể khẳng định cái này đúng và cái kia sai không?. Trước tiên, khẳng định ngắn gọn là: Không thể đưa ra phán quyết đúng/sai một cách đơn giản như vậy, bởi vì Phật giáo và TTH không...

Đạo đức y khoa, nỗi đau của người bệnh và những giới hạn của trách nhiệm nghề nghiệp

 SỰ CHĂM SÓC KHẮC NGHIỆT Đạo đức y khoa, nỗi đau của người bệnh và những giới hạn của trách nhiệm nghề nghiệp Có những tình huống trong y khoa mà mỗi lựa chọn đều đi kèm rủi ro. Để cứu sống bệnh nhân, người thầy thuốc có thể phải thực hiện những can thiệp gây đau đớn. Để giảm đau, họ đôi khi phải cân nhắc những nguy cơ khác. Ngay cả phương án có căn cứ chuyên môn cũng không bảo đảm người bệnh tránh được mọi tổn hại. Làm thế nào để bảo vệ con người khi chính những biện pháp nhằm cứu sống họ cũng có thể gây thêm đau đớn? Y học dựa trên tri thức, bằng chứng và những quy trình giúp kiểm soát rủi ro. Nhưng thực hành y khoa diễn ra trong những cơ thể cụ thể, với diễn biến không phải lúc nào cũng dự đoán được. Người thầy thuốc thường phải quyết định khi thông tin chưa đầy đủ, thời gian hạn chế và hậu quả còn chưa rõ ràng. Khoảng cách giữa điều cần làm và những gì thực tế cho phép là một trong những thử thách lớn của đạo đức nghề y. * Khi những nghĩa vụ chính đáng xung đột Đạo đức y sinh h...

HIẾN TẠNG, TRẺ EM VÀ GIỚI HẠN CỦA NIỀM TIN

Hình ảnh
 HIẾN TẠNG, TRẺ EM VÀ GIỚI HẠN CỦA NIỀM TIN Pháp luật, quyền lực và trách nhiệm bảo vệ người yếu thế trong những quyết định liên quan đến sự sống Có những mục tiêu dễ nhận được sự đồng tình: cứu một người bệnh, trao cho một đứa trẻ cơ hội sống, giúp một gia đình vượt qua tuyệt vọng trước căn bệnh hiểm nghèo. Hiến tặng mô và bộ phận cơ thể người mang ý nghĩa nhân đạo sâu sắc vì có thể mở ra cơ hội điều trị cho những người đang cần được cứu chữa. Tuy nhiên, mục tiêu tốt đẹp chưa đủ để bảo đảm một chính sách được thực hiện an toàn. Ai có quyền quyết định? Người hiến phải chịu những rủi ro nào? Tính tự nguyện được xác minh ra sao? Nếu xảy ra sai phạm, người bị tổn hại có thể tìm đến đâu để được bảo vệ? Những vấn đề này đặc biệt nhạy cảm khi liên quan đến trẻ em, quan hệ gia đình và những quyết định tác động trực tiếp đến thân thể, sức khỏe hoặc sự sống của con người. Tranh luận về dự thảo sửa đổi Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác tại Việt Nam cho thấy sự kh...