Bài đăng

VÌ SAO VĂN MINH PHẬT GIÁO VÀ NAM ĐẢO CHƯA SINH RA ĐƯỢC SIÊU CƯỜNG NỘI SINH

Hình ảnh
 VÌ SAO VĂN MINH PHẬT GIÁO VÀ NAM ĐẢO CHƯA SINH RA ĐƯỢC SIÊU CƯỜNG NỘI SINH Bài này đi vào hai nhánh của văn minh Phật giáo: nhánh Theravada (Phật giáo Nguyên thủy) gồm Thái Lan, Myanmar, Lào, Campuchia và Sri Lanka, và nhánh Phật giáo Tây Tạng gồm Tây Tạng, Mông Cổ và Bhutan. Sau đó bài đặt chúng cạnh các nước Nam Đảo là Indonesia, Malaysia, Philippines, những xã hội Đông Nam Á không thuộc khối Phật giáo cũng không thuộc Đông Á. Brunei và Đông Timor cũng nằm ngoài hai khối này nhưng không được bàn tới. Việt Nam và Singapore thuộc văn minh Đông Á nên chỉ đóng vai trò đối chiếu. Câu hỏi chung của bài là vì sao văn minh Phật giáo và các nước Nam Đảo chưa bao giờ sản sinh được một siêu cường văn minh nội sinh, dù nhiều nơi nằm ngay ngã tư các tuyến giao thương giữa Ấn Độ, Trung Hoa và phương Tây, và vì sao phần lớn các quốc gia trong nhóm vẫn chật vật với bẫy thu nhập trung bình hoặc từng mất tự chủ. Bài lý giải bằng các yếu tố nội tại là sinh thái, địa lý, tôn giáo, thể chế và văn ho...

VÌ SAO TƯ DUY NHỊ NGUYÊN TỒN TẠI VÀ AI ĐƯỢC LỢI TỪ NÓ

Hình ảnh
 VÌ SAO TƯ DUY NHỊ NGUYÊN TỒN TẠI VÀ AI ĐƯỢC LỢI TỪ NÓ Tư duy nhị nguyên là lối nghĩ chia mọi thứ thành hai cực đúng - sai, tốt - xấu và không chấp nhận vùng ở giữa. Khi gặp thông tin trái với niềm tin của mình, người nghĩ theo lối này, nhất là khi xử lý thông tin bằng cảm tính, dễ rơi vào bất hoà nhận thức, tức trạng thái khó chịu khi hai điều mâu thuẫn cùng tồn tại trong đầu, và chịu căng thẳng tâm lý nặng hơn người bình thường. Mức độ tư duy nhị nguyên cũng không đồng đều giữa các xã hội: có xã hội thấp, có xã hội cao, tuỳ cấu trúc xã hội, giáo dục và mức độ ổn định của môi trường sống. ________________________________________ KHI NIỀM TIN CHỈ CÓ ĐÚNG HOẶC SAI, BẤT HOÀ NHẬN THỨC NẶNG HƠN Tư duy nhị nguyên (dichotomous/black-and-white thinking) chia mọi hiện tượng, con người và suy nghĩ thành hai cực tuyệt đối như đúng - sai, tốt - xấu, trắng - đen, và không chấp nhận vùng xám. Trong liệu pháp nhận thức - hành vi (CBT), đây là một dạng méo mó nhận thức điển hình. Bất hoà nhận thứ...

THẾ GIỚI CẦN NGƯỜI NÔNG DÂN – NHƯNG NGƯỜI NUÔI SỐNG THẾ GIỚI ĐANG SỐNG RA SAO?

Hình ảnh
 THẾ GIỚI CẦN NGƯỜI NÔNG DÂN – NHƯNG NGƯỜI NUÔI SỐNG THẾ GIỚI ĐANG SỐNG RA SAO? Một nghịch lý đang hiện diện trong nền kinh tế hiện đại: chúng ta ngày càng phụ thuộc vào những hệ thống sản xuất và phân phối lương thực quy mô toàn cầu, nhưng những người trực tiếp làm ra lương thực lại thường có vị thế yếu nhất trong chuỗi giá trị đó. Nông dân thường được nhắc đến qua những con số quen thuộc: năng suất, sản lượng, chi phí, trợ cấp và giá nông sản. Nhưng phía sau các chỉ số kinh tế là những cộng đồng đang phải đối mặt với mất đất, nợ nần, biến đổi khí hậu, sự phụ thuộc vào các nguồn cung đầu vào và một thị trường mà họ hiếm khi có đủ quyền lực để quyết định giá bán. Trong nhiều thập niên, thế giới từng tin rằng tương lai nông nghiệp nằm ở những cánh đồng rộng lớn, máy móc hiện đại và các tập đoàn có khả năng tổ chức toàn bộ quy trình sản xuất. Người nông dân với mảnh ruộng nhỏ, lao động gia đình và kinh nghiệm truyền đời dường như chỉ còn là hình ảnh của quá khứ. Nhưng một xã hội có t...

KHI NHỮNG CON SỐ TRỞ THÀNH NIỀM TIN – KINH TẾ HỌC VÀ CÁI BẪY CỦA SỰ CHÍNH XÁC

Hình ảnh
 KHI NHỮNG CON SỐ TRỞ THÀNH NIỀM TIN – KINH TẾ HỌC VÀ CÁI BẪY CỦA SỰ CHÍNH XÁC Một phương trình có thể khiến người ta tin rằng thế giới đã được giải thích. Một mô hình với hàng trăm biến số có thể tạo cảm giác rằng mọi rủi ro đều đã được tính đến. Một bản dự báo được trình bày bằng biểu đồ, xác suất và thuật ngữ chuyên môn đôi khi có sức thuyết phục lớn hơn nhiều so với những nhận định thông thường. Nhưng có một câu hỏi quan trọng thường bị bỏ quên: những con số đó thực sự nói được bao nhiêu về thế giới bên ngoài? Kinh tế học hiện đại sử dụng ngày càng nhiều toán học, thống kê và mô hình định lượng. Điều đó đem lại những tiến bộ đáng kể trong nghiên cứu thị trường, hành vi tiêu dùng, chính sách tiền tệ và phân tích tài chính. Tuy nhiên, sự phát triển của những công cụ này cũng tạo ra một nguy cơ: người ta bắt đầu đồng nhất vẻ chính xác của phương trình với tính đúng đắn của lý thuyết. Đây là một nghịch lý đáng suy nghĩ. Toán học được sử dụng để giúp con người suy luận chính xác hơn...

HEGEL VÀ NGHỆ THUẬT NHÌN THẾ GIỚI TRONG NHỮNG MỐI QUAN HỆ

Hình ảnh
 KHÔNG CÓ KHÁI NIỆM NÀO ĐỨNG MỘT MÌNH – HEGEL VÀ NGHỆ THUẬT NHÌN THẾ GIỚI TRONG NHỮNG MỐI QUAN HỆ Một vật thể có thể được mô tả bằng hình dáng, màu sắc, kích thước và trọng lượng. Nhưng nếu muốn hiểu nó thực sự là gì, đôi khi những thuộc tính riêng lẻ đó vẫn chưa đủ. Ta cần biết nó được hình thành trong điều kiện nào, có quan hệ với những gì và giữ vai trò gì trong một hệ thống rộng lớn hơn. Điều tương tự cũng xảy ra với tư duy. Một khái niệm tưởng như có nghĩa rõ ràng có thể bộc lộ những giới hạn khi được đặt trong những quan hệ mới, đối diện với kinh nghiệm khác hoặc phải trả lời những câu hỏi trước đây chưa từng xuất hiện. Đây là một trong những vấn đề quan trọng mà triết học G. W. F. Hegel để lại cho hậu thế. Giá trị của ông không chỉ nằm ở một hệ thống triết học đồ sộ, mà còn ở nỗ lực nhận thức thế giới như một chỉnh thể vận động. Trong đó, sự vật, ý thức và những phạm trù dùng để hiểu chúng không thể được xem xét hoàn toàn tách biệt khỏi những quan hệ cấu thành nên chúng. 1. ...