HOÀNG VĂN THUẬN - HEGEL

 AN DƯƠNG VƯƠNG, TRIỆU ĐÀ VÀ NHỮNG KHOẢNG TRỐNG TRONG LỊCH SỬ VIỆT NAM CỔ ĐẠI Lịch sử của một dân tộc không trở nên vĩ đại hơn nhờ những câu chuyện được bảo vệ khỏi mọi nghi vấn. Giá trị của lịch sử nằm ở khả năng phân biệt điều đã được chứng minh, điều còn tranh luận và điều chưa thể biết. Có những nhân vật đi qua lịch sử cùng một lớp sương mù dày đặc của truyền thuyết. An Dương Vương là một trường hợp như thế. Ông được ghi nhớ như người kế tục các vua Hùng, lập nên nước Âu Lạc, xây thành Cổ Loa, chế tạo nỏ thần và cuối cùng thất bại trước Triệu Đà. Câu chuyện Mỵ Châu – Trọng Thủy trở thành một trong những truyền thuyết có sức sống lâu bền nhất trong ký ức văn hóa Việt Nam. Nhưng nếu tạm gác những điều đã quen thuộc, hàng loạt câu hỏi lập tức xuất hiện. An Dương Vương có thực sự tồn tại? Cổ Loa được xây dựng trong hoàn cảnh lịch sử nào? Triệu Đà đã từng chinh phục Âu Lạc hay chưa? Nam Việt có bao gồm vùng đất Việt Nam ngày nay? Và trước cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, quyền lực của ...

 LUÂN HỒI TRONG MỘT THẾ GIỚI LIÊN ĐỚI Phật giáo thường được giới thiệu qua thiền định, chánh niệm và khả năng giải tỏa khổ đau. Nhưng đằng sau những thực hành quen thuộc đó còn có một câu hỏi sâu hơn: con người đang tiếp nối điều gì từ quá khứ, và sẽ để lại điều gì cho những sự sống đến sau mình? Khi nhắc đến Phật giáo, nhiều người ngày nay thường nghĩ đến thiền định, chánh niệm, lòng từ bi và một triết lý sống hướng đến bình an. Trong hình dung phổ biến đó, Phật giáo dường như chủ yếu tập trung vào việc nhận diện khổ đau và tìm cách giải thoát thông qua tu tập. Cách nhìn này có cơ sở, nhưng chưa bao quát một truyền thống phong phú hơn nhiều. Trong lịch sử, Phật giáo còn gắn với hệ thống kinh điển, nghi lễ, tự viện, cộng đồng tín đồ, quan niệm về các cõi tái sinh và cả những mối quan hệ phức tạp với quyền lực chính trị ở nhiều quốc gia châu Á. Một phần hình ảnh Phật giáo hiện đại được định hình mạnh mẽ từ cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX. Trước sức ép của chủ nghĩa thực dân, hoạt đ...

 MỌI CON ĐƯỜNG TÂM LINH CÓ DẪN ĐẾN CÙNG MỘT CHÂN LÝ? Các tôn giáo có thể cùng hướng đến một chân lý tối hậu, hay mỗi truyền thống đang mở ra một cách hiểu riêng về thực tại? Năm 1945, Aldous Huxley xuất bản The Perennial Philosophy, tìm kiếm một nền minh triết chung ẩn sau những khác biệt giữa các tôn giáo. Ông cho rằng nhiều truyền thống cùng hướng đến một Thực tại tối hậu, nơi con người có thể tiếp cận bằng cách vượt qua cái tôi, rèn luyện nội tâm và phát triển lòng từ bi. Huxley hình dung các tôn giáo như những con đường khác nhau cùng dẫn lên một đỉnh núi. Nhưng liệu những điểm tương đồng có đủ chứng minh rằng tất cả đều hướng đến cùng một chân lý? 1. Tương đồng không đồng nghĩa với đồng nhất Trong Kitô giáo, Meister Eckhart nói về việc vượt qua cái tôi để đi vào chiều sâu của Thiên Chúa. Advaita Vedanta khẳng định mối liên hệ tối hậu giữa Atman và Brahman. Phật giáo nhấn mạnh vô ngã, tính không và giải thoát khỏi chấp trước. Đạo giáo hướng con người đến việc sống thuận theo Đạ...

 TRANG TỬ – CHIẾC GƯƠNG MÉO TRƯỚC TÂM HỒN Có những cuốn sách không trao cho ta một hệ thống chân lý để nương theo, mà khiến ta bật cười trước chính những điều mình từng tin tưởng. Trang Tử là một cuốn sách như thế: vừa mở ra những cách nhìn mới, vừa liên tục chất vấn sự chắc chắn của người đọc. Có những cuốn sách ta đọc để tìm câu trả lời. Cũng có những cuốn sách càng đọc, ta càng nhận ra những câu hỏi mình chưa từng nghĩ đến. Trang Tử thuộc về loại thứ hai. Tác phẩm cổ điển Trung Hoa này gắn với tên tuổi Trang Chu, một nhà tư tưởng sống vào khoảng thế kỷ IV trước Công nguyên, thường được xem là nhân vật quan trọng của Đạo gia thời kỳ đầu. Nhưng đọc Trang Tử không giống đọc một hệ thống triết học được xây dựng để dẫn người học đến những kết luận nhất định. Tác phẩm chứa đầy truyện ngụ ngôn, đối thoại kỳ lạ, nhân vật tưởng tượng, nghịch lý và những tình huống hài hước. Nó liên tục làm lung lay những điều người đọc tưởng đã hiểu. Có thể hình dung Trang Tử như một chiếc gương méo trướ...