HOÀNG VĂN THUẬN - HEGEL

  CHỮ VIẾT VÀ CON ĐƯỜNG CỦA MỘT DÂN TỘC Ngày nay, người Việt gần như không nghĩ về chữ Quốc ngữ như một lựa chọn. Chúng ta học nó từ nhỏ, dùng nó để đọc sách, viết thư, làm việc và giao tiếp mỗi ngày. Nhưng chữ viết mà một xã hội sử dụng chưa bao giờ chỉ là chuyện của những con chữ. Đằng sau một hệ chữ là cả một cách lưu giữ tri thức, tổ chức giáo dục và kết nối các thế hệ. Có một thời, người Việt viết bằng chữ Hán và chữ Nôm. Rồi một hệ chữ dựa trên mẫu tự Latin xuất hiện, ban đầu trong một phạm vi khá hẹp, gắn với hoạt động truyền giáo và sự tiếp xúc giữa người Việt với phương Tây. Qua nhiều thế hệ, nó bước vào báo chí, trường học, hành chính và đời sống công chúng. Đến nay, chữ Quốc ngữ đã trở thành hệ chữ phổ biến của tiếng Việt. Sự thay đổi ấy lớn đến mức nếu nhìn từ hiện tại, chúng ta rất dễ tưởng rằng nó vốn dĩ phải xảy ra. Nhưng lịch sử không vận động theo cách đó. * Chữ Nôm đã từng là một con đường của tiếng Việt Trước khi nói về sự thắng thế của chữ Quốc ngữ, cần nhìn lại...

  Phân hóa Phật giáo : từ Theravada đến Đại thừa Khi Đức Phật còn tại thế, lời dạy được truyền trực tiếp từ người dạy đến người nghe. Nhưng khi Ngài qua đời, một vấn đề lớn xuất hiện: Làm thế nào để một lời dạy tiếp tục tồn tại khi người trực tiếp truyền dạy không còn? Từ đây, ký ức trở thành truyền khẩu, truyền khẩu trở thành văn bản, văn bản cần được giải thích, và giải thích theo thời gian lại tạo ra những cách hiểu khác nhau. (Kinh điển Phật giáo được truyền khẩu qua nhiều thế kỷ. Khoảng cuối thế kỷ I TCN, Tam tạng Pali được ghi chép tại Sri Lanka. Về sau, nhiều bản văn Phật giáo khác được tìm thấy ở vùng Tây Bắc Ấn Độ và Gandhāra, trong đó có các bản viết bằng chữ Kharoṣṭhī.). Phật giáo không phân hoá trong một ngày, nó là một quá trình kéo dài nhiều thế kỷ. Khi một cộng đồng bắt đầu phân nhánh Khoảng một thế kỷ sau khi Đức Phật qua đời, các cộng đồng Tăng già đã xuất hiện những bất đồng về giới luật và cách hiểu giáo pháp. Truyền thống Phật giáo kể về các cuộc kết tập và nhữn...