HOÀNG VĂN THUẬN - HEGEL

 🥸 Hai câu thoại trong ảnh ngắn gọn nhưng mở ra một câu hỏi lớn về bản chất của cái tôi: * Người phụ nữ: “Do I really not exist?” — Vậy thực sự tôi không tồn tại sao? * Đức Phật: “Who is asking?” — Ai đang hỏi câu đó? Điều thú vị là Đức Phật không trực tiếp trả lời rằng người phụ nữ có tồn tại hay không. Ngài đưa câu hỏi trở lại chính người đang đặt câu hỏi. Đó chính là điểm mấu chốt của bức tranh. 1. “Vậy thực sự tôi không tồn tại sao?” — Hiểu lầm về vô ngã Khi nghe nói đến vô ngã, nhiều người có thể hiểu nhầm rằng Phật giáo phủ nhận sự tồn tại của con người. Nếu không có cái tôi, vậy ai đang sống, ai đang suy nghĩ, ai đang đau khổ và ai đang tu tập? Nếu mọi thứ đều vô ngã, liệu cuộc đời có trở nên vô nghĩa? Đây là những câu hỏi hoàn toàn tự nhiên khi mới tiếp cận giáo lý này. Tuy nhiên, vô ngã không có nghĩa là bạn hoàn toàn không tồn tại. Vô ngã có nghĩa là không có một cái tôi độc lập, bất biến và tự mình tồn tại như chúng ta thường tưởng. Hãy nhìn vào chính mình. Bạn có một c...

 DI SẢN KHAI SÁNG VÀ NGHỆ THUẬT TỰ PHÊ PHÁN Muốn bảo vệ Thời kỳ Khai sáng, không thể chỉ tôn vinh lý trí mà phải dùng chính lý trí để nhận diện những sai lầm của nó. Thời kỳ Khai sáng đang đứng trước một nghịch lý. Những giá trị gắn liền với phong trào này như lý trí, khoa học, tự do, bình đẳng và quyền con người vẫn là nền tảng quan trọng của xã hội hiện đại. Tuy nhiên, các nhà tư tưởng Khai sáng cũng bị phê phán vì những định kiến lịch sử, đặc biệt là quan niệm phân biệt chủng tộc và sự loại trừ phụ nữ cùng các dân tộc ngoài châu Âu. Một số nhà phê bình cho rằng những tư tưởng tiến bộ của các triết gia Khai sáng không thể được tách rời hoàn toàn khỏi các định kiến trong chính tác phẩm của họ. Ở chiều ngược lại, những người tôn vinh văn minh phương Tây đôi khi viện dẫn di sản này để khẳng định vị thế ưu việt của truyền thống mình. Trong lĩnh vực công nghệ, trí tuệ nhân tạo còn được kỳ vọng sẽ mở ra một thời kỳ Khai sáng mới, dù khả năng tạo ra câu trả lời nhanh chóng không đồng ng...

 Đi tiếp về chủ đề Logos (Thượng Đế trong Thông Thiên học).  Thái Dương hệ theo huyền học được ví như... một đóa sen. Nghe có vẻ khó hiểu đúng không? Vì đây không mô tả cấu trúc vật lý mà nói đến một hình ảnh biểu tượng. Theo đó khi nâng ý thức lên cấp độ quan sát cao hơn, tác giả nói rằng họ có thể thấy các hành tinh giống như những đầu cánh hoa, còn phần lớn cánh hóa đang nằm dưới nước. Không phải Thái Dương hệ là Mặt Trời + một số hành tinh tình cờ quay quanh nhau mà toàn bộ hệ thống là một sự sống thống nhất, trong đó các hành tinh là những bộ phận biểu hiện khác nhau. Hay hình dung dễ hiểu là các hành tinh như các đầu ngón tay. Nếu chỉ nhìn đầu ngón tay thì chúng có vẻ riêng biệt nhưng nếu nhìn cả bàn tay thì chúng có một mối liên kết thống nhất. Khi Logos bắt đầu tạo hệ thống, bước đầu tiên là “định giới”, giới hạn này còn rộng hơn quỹ đạo hành tinh ngoài cùng. Tức là hệ Mặt Trời không được định nghĩa đơn giản bằng khoảng không gian từ Mặt Trời tới hành tinh ngoài cùng c...

   VẤN ĐỀ MÁI ẤM GIA ĐÌNH TRONG LỊCH SỬ TRIẾT HỌC Gia đình từ lâu đã là đối tượng suy tư của triết học. Nhưng trong những câu chuyện thường được kể về lịch sử tư tưởng, nhà nước, luật pháp và đời sống công cộng vẫn nổi bật hơn những mối quan hệ và công việc diễn ra trong mỗi mái nhà. Khi nhắc đến triết học chính trị phương Tây, người ta thường nghĩ đến Plato, Aristotle, nhà nước, luật pháp và công lý. Trong khi đó, hôn nhân, việc nuôi dạy con cái và chăm sóc người thân ít xuất hiện ở vị trí trung tâm. Điều này dễ khiến người ta nghĩ gia đình nằm ngoài phạm vi quan tâm của triết học. Thực tế, nhiều triết gia đã bàn về gia đình, nhưng cách họ nhìn nhận các thành viên, phân chia trách nhiệm và xác định quyền lực trong mái ấm lại phản ánh những quan niệm sâu sắc về con người và xã hội. Từ thời cổ đại, gia đình đã gắn với những câu hỏi lớn: Ai có quyền quyết định? Trách nhiệm giữa các thành viên nên được phân chia ra sao? Vì sao những công việc thiết yếu đối với sự tồn tại của cộng...