HOÀNG VĂN THUẬN - HEGEL

  JÜRGEN HABERMAS – NGƯỜI BIẾT THAY ĐỔI SUY NGHĨ Có lẽ một trong những cách tốt nhất để hiểu Jürgen Habermas là nhìn vào cách ông đối xử với chính những tư tưởng của mình: xây dựng chúng rất kỹ, bảo vệ chúng bằng lập luận, nhưng cũng sẵn sàng sửa đổi khi những phản biện tốt hơn xuất hiện. Jürgen Habermas qua đời ngày 14 tháng 3 năm 2026 tại Starnberg, Đức, ở tuổi 96. Ông là một trong những triết gia và nhà xã hội học có ảnh hưởng lớn nhất của nước Đức thời hậu chiến, nổi tiếng với lý thuyết hành động giao tiếp, quan niệm về không gian công cộng và nền dân chủ nghị luận. Nhưng điều đáng nhớ ở Habermas có lẽ không chỉ nằm ở những công trình đồ sộ của ông. Nó còn nằm ở một cách suy nghĩ khá khó thực hiện trong đời sống trí tuệ: coi khả năng thay đổi quan điểm là một phần của tư duy tốt . LÝ TRÍ KHÔNG PHẢI LÀ THỨ MỘT NGƯỜI SỞ HỮU Trong The Theory of Communicative Action (1981), Habermas phát triển một quan niệm quan trọng: lý trí trong đời sống xã hội không chỉ nằm trong khả năng suy ...

  NIETZSCHE VÀ MARX – ĐỨNG VỀ PHÍA AI? Có những người muốn giải phóng con người khỏi những giá trị mà họ đã quen chấp nhận. Có những người muốn giải phóng con người khỏi những điều kiện xã hội khiến họ phải sống trong lệ thuộc. Nietzsche và Marx, theo một cách khái quát của Bertrand Russell, đứng ở hai hướng rất khác nhau ấy. Trong A History of Western Philosophy (1945), Bertrand Russell đưa ra một nhận xét đáng chú ý về Nietzsche và Marx: Nietzsche không ngần ngại đứng về phía số ít, trong khi Marx đặt mình về phía số đông. Đây dĩ nhiên không phải một định nghĩa đầy đủ về hai triết gia, nhưng nó gợi ra một câu hỏi rộng hơn: khi nói đến giải phóng con người, ta đang muốn giải phóng cá nhân khỏi sức ép của cộng đồng, hay khỏi những điều kiện xã hội khiến họ bị lệ thuộc? Nietzsche và Marx đều không hài lòng với thế giới mà họ đang sống. Nhưng một người nhìn trước hết vào những giá trị đang định hình con người, người kia nhìn vào những quan hệ vật chất và xã hội trong đó con người tồ...