HOÀNG VĂN THUẬN - HEGEL

Nghệ thuật trong tai mắt Hegel  Nhà triết học Hegel (1770-1831) cách đây 2 thế kỷ có viết triết lý nghệ thuật (thẩm mỹ học). Nghe nói các sinh viên văn chương phải học về mỹ học của Hegel, tuy nhiên chẳng mấy ai hiểu ông ta nói cái gì. Bởi vì Hegel có tiếng là viết khó hiểu, đến mức nhà triết học Schopenhauer (1788-1860) phê phán tác phẩm của Hegel là “một đống bùng nhùng lắm chữ mà ít nội dung”, và ngày nay trong giới triết học người này vẫn bảo người kia là hiểu sai Hegel. Ở đây tôi thử trình bầy lại một vài quan điểm chính (trong cả một núi quan điểm) của Hegel, và những giới hạn trong tư tưởng của Hegel về nghệ thuật, theo các tài liệu tôi tham khảo được. (Tôi không có dủ sức đọc bản gốc, mà đọc lại những tài liệu giải thích là chính. Trong khoa học thì đây là việc bình thường: khi học mấy ai học tài liệu gốc khám phá ra định luật gì đó, mà là đọc sách hiện đại đã tổng hợp lại các kiến thức và viết lại nó một cách dễ hiểu hơn theo ngôn ngữ hiện đại. Không đọc tài liệu gốc là ...

Triết học về sự Tự do của Kant Nếu bạn muốn hiểu cơ sở đạo đức của một xã hội tự do, có thể không có nơi nào tốt hơn để bắt đầu hơn là tư tưởng của Immanuel Kant. Ông là nhà triết học triết học luân lý quan trọng nhất trong lịch sử. Và ông tự ý thức là một người tự do khai sáng, người tin tưởng vào chính phủ giới hạn và tự do tối đa. Chúng ta hãy nhìn vào các yếu tố của lập luận về luân lý và chính trị của ông về tự do. Ý tốt và Luật đạo đức Trong công việc đầu tiên của ông về triết lý đạo đức, Nền tảng của siêu hình học của đạo đức , Kant cố gắng hệ thống hóa trực giác đạo đức chung của chúng tôi để cung cấp cho chúng ta một phương pháp để quyết định tranh cãi về đạo đức - đó là vấn đề mà lương tâm hoặc trực giác của chúng ta có thể không đồng ý với những người khác ' Hoặc không nói rõ ràng. Luôn luôn hành động theo sự tối đa mà bạn có thể sẽ như là một luật pháp tự nhiên phổ quát. Ông lưu ý rằng điều duy nhất vô điều kiện trên thế giới, theo sự hiểu biết chung, là một ý tốt. Tài...

THUẬT DÙNG NGƯỜI CỦA HÀN PHI TỬ   Do có kẻ đố kị, ghen ghét tài năng, Hàn Phi Tử bị giết khi chưa đầy 50 tuổi. Đời ông chưa đi hết nửa thế kỷ, nhưng tinh thần của ông đã vượt qua 2 thiên niên kỷ và cống hiến của ông mãi còn với nhân loại “Khiến cho kẻ mạnh không lấn át người yếu, kẻ đông không xúc phạm số ít, người già cả được thỏa lòng, người trẻ và cô độc được trưởng thành, biên giới không bị xâm lấn, vua và tôi thân yêu nhau, cha con giữ gìn cho nhau”- ước mong về một xã hội tươi đẹp này là của một triết gia phương đông cổ đại- Hàn Phi Tử (280-232 trước công nguyên). Trước khi chết, Hàn Phi Tử đã để lại bộ sách mà đến nay, hơn 2.300 năm sau, thuật dùng người của ông vẫn còn nguyên tính thời sự. Theo Hàn Phi Tử, sở dĩ có nước này mạnh, nước kia yếu, thời kỳ này cường thịnh, thời kỳ kia suy đồi là bởi một lý do rất đơn giản: dùng người. Thời Xuân Thu- Chiến Quốc, nước Hàn yếu bởi những người nhà vua cần dựa vào là người tài giỏi...

III. Lý luận về bạo lực (Tiếp theo) Nhưng chúng ta hãy xét kỹ hơn một chút cái "bạo lực" vạn năng đó của ông Đuy-rinh, Robinson "tay cầm kiếm" nô dịch anh chàng Thứ Sáu . Vậy Robinson đã lấy kiếm ở đâu ra? Ngay cả trên những hòn đảo tưởng tượng trong những truyện kiểu Robinson, cho đến nay kiếm cũng chưa trả lời cho câu hỏi đó. Cũng như Robinson đã có thể tìm ra được cho mình một thanh kiếm, chúng ta cũng rất có thể có lý do để cho rằng một buổi sáng kia, anh chàng Thứ Sáu hiện ra với một khẩu súng lục đã lên đạn ở trong tay, thế là lúc đó toàn bộ quan hệ "bạo lực" liền đảo ngược lại : anh chàng Thứ Sáu chỉ huy và Robinson phải nai lưng ra lao động. Chúng tôi xin lỗi độc giả là cứ trở đi trở lại mãi câu chuyện Robinson và anh chàng Thứ Sáu, chuyện này thật ra là để dùng trong phòng trẻ chứ không phải dùng trong khoa học, nhưng chúng tôi biết làm sao bây giờ ? Chúng tôi bắt buộc phải vận dụng một cách trung thực cái phương pháp định đề của ông Đuy-rinh, ...

III. Lý luận về bạo lực (Tiếp theo) Nhưng chúng ta hãy xét kỹ hơn một chút cái "bạo lực" vạn năng đó của ông Đuy-rinh, Robinson "tay cầm kiếm" nô dịch anh chàng Thứ Sáu . Vậy Robinson đã lấy kiếm ở đâu ra? Ngay cả trên những hòn đảo tưởng tượng trong những truyện kiểu Robinson, cho đến nay kiếm cũng chưa trả lời cho câu hỏi đó. Cũng như Robinson đã có thể tìm ra được cho mình một thanh kiếm, chúng ta cũng rất có thể có lý do để cho rằng một buổi sáng kia, anh chàng Thứ Sáu hiện ra với một khẩu súng lục đã lên đạn ở trong tay, thế là lúc đó toàn bộ quan hệ "bạo lực" liền đảo ngược lại : anh chàng Thứ Sáu chỉ huy và Robinson phải nai lưng ra lao động. Chúng tôi xin lỗi độc giả là cứ trở đi trở lại mãi câu chuyện Robinson và anh chàng Thứ Sáu, chuyện này thật ra là để dùng trong phòng trẻ chứ không phải dùng trong khoa học, nhưng chúng tôi biết làm sao bây giờ ? Chúng tôi bắt buộc phải vận dụng một cách trung thực cái phương pháp định đề của ông Đuy-rinh, ...

III. Lý luận về bạo lực (Tiếp theo) Nhưng chúng ta hãy xét kỹ hơn một chút cái "bạo lực" vạn năng đó của ông Đuy-rinh, Robinson "tay cầm kiếm" nô dịch anh chàng Thứ Sáu . Vậy Robinson đã lấy kiếm ở đâu ra? Ngay cả trên những hòn đảo tưởng tượng trong những truyện kiểu Robinson, cho đến nay kiếm cũng chưa trả lời cho câu hỏi đó. Cũng như Robinson đã có thể tìm ra được cho mình một thanh kiếm, chúng ta cũng rất có thể có lý do để cho rằng một buổi sáng kia, anh chàng Thứ Sáu hiện ra với một khẩu súng lục đã lên đạn ở trong tay, thế là lúc đó toàn bộ quan hệ "bạo lực" liền đảo ngược lại : anh chàng Thứ Sáu chỉ huy và Robinson phải nai lưng ra lao động. Chúng tôi xin lỗi độc giả là cứ trở đi trở lại mãi câu chuyện Robinson và anh chàng Thứ Sáu, chuyện này thật ra là để dùng trong phòng trẻ chứ không phải dùng trong khoa học, nhưng chúng tôi biết làm sao bây giờ ? Chúng tôi bắt buộc phải vận dụng một cách trung thực cái phương pháp định đề của ông Đuy-rinh, ...