Khổng Tử, người của chiến tranh (tt)

Khổng Tử, người của chiến tranh (tt) KT giết đại phu Thiếu Chính Mão vì tội làm rối loạn chính sự. Tham dự chính quyền ba tháng, người bán cừu bán lợn không dám bán giá cao, con trai con gái trên đường đi hai phía khác nhau, trên đường không nhặt của rơi. Khách bốn phương đến không cần nhờ quan vì người ta xem họ như người nhà. Chỉ mới làm quyền tể tướng chưa được bao lâu, KT đã chứng minh mình là con người của chiến tranh: chặt tay các nữ công Tề và giết quan đại phu Thiếu Chính Mão. Một tướng quốc giết một kẻ làm “rối loạn chính sự” thì không có gì đáng nói. Nhưng KT chủ trương: làm chính trị không dùng vũ lực cơ mà. Hay chỉ là kẻ “nói một đàng làm một nẻo“ Quý Khang Tử hỏi KT về chính trị rằng: “Như giết kẻ vô đạo để kẻ khác nên có đạo, được chăng?”. KT đáp: “Ông làm chính trị, sao cần dùng việc giết? Ông muốn tốt lành, thì dân sẽ tốt lành. Năng lực của quân tử như gió, năng lực của tiểu nhân như cỏ. Gió thổi trên cỏ, ắt cỏ nép xuống”. / Qúy Khang Tử vấn chính ư KT, viết: “Như sát vô đạo, dĩ tựu hữu đạo, hà như?”. KT đối viết: “Tử vi chính, yên dụng sát? Tử dục thiện, nhi dân thiện hỹ. Quân tử chi đức phong, tiểu nhân chi đức thảo. Thạo thượng chi, phong tất yển”. (LN, XII, 18) Dưới sự cai trị của KT, nhờ dùng sức mạnh hành pháp, Lỗ mạnh lên trông thấy, người Tề lo lắng vì có ranh giới chung. Tề nghĩ cách cản phá: Vua Tề chọn 80 mỹ nữ, phục sức hoa lệ, múa điệu “Khương nhạc”, lại chọn 30 cỗ ngựa cùng một kiểu tô điểm dâng lên Lỗ Định công. Để nữ nhạc và xe ngựa bên ngoài cổng lớn phía Nam thành nước Lỗ. Quý Hoàn Tử đổi mặc y phục bình dân đi xem mấy vòng, định nhận, bèn bảo với Lỗ Định Công lấy danh nghĩa ra ngoài thị sát, cả ngày ở lại nơi đó để xem. Quý Hoàn Tử ăn mặc thường dân đến xem hai ba lần, và nói vua Lỗ đi một vòng đến xem, bê trễ việc xử lý quốc gia chính sự. Tử Lộ thấy vậy nói với KT: Phu tử, chúng ta có thể rời đi rồi”. KT nói: “Nước Lỗ sắp cử hành giao tế, nếu Định Công có thể theo lễ pháp mang tế nhục chia cho đại phu thì ta vẫn có thể ở lại”. Quý Hoàn Tử cuối cùng nhận lấy nữ nhạc của Tề dâng tặng, trong suốt 3 ngày không hỏi đến chính sự. (Sktm, tr. 306) Năm 56 tuổi, KT rời nước Lỗ mà lòng cay đắng nặng nề. Ngay tối đầu tiên ra khỏi triều, đến đất Truân. Sư Kỷ tiễn KT nói: “Phu tử không có lỗi”. KT nói: “ta có thể hát không?” Bèn hát: “Miệng của phụ nữ có thể bức thân tín và đại thần ra đi “Thân cận nữ nhân, có thể làm quốc gia diệt vong. “Du nhàn mà thôi du nhàn mà thôi, “Ta chỉ còn cách sống một đời này như thế này!”. (Sktm, tr. 307) KT đến Vệ, trọ nhà Nhan Trạc Trâu, anh vợ của Tử Lộ. Vệ Linh Công hỏi KT: - Bỗng lộc khi người ở nước Lỗ là bao nhiêu? - Tôi được sáu vạn đấu lúa. Người Vệ cấp cho KT sáu vạn đấu. Ở được ít lâu, có người dèm KT. Vệ Linh Công sai Công Tôn Dư Giá kèm KT. Khổng Tử sợ mắc tội, ở mười tháng đoạn rời Vệ, định qua đất Khuông, đến nước Trần. Ở nước Lỗ, KT ăn lương sáu vạn đấu lúa, một số lương lớn với vị thế Tướng quốc của mình. Sang tị nạn nước Vệ, ở nhờ nhà anh vợ của học trò mình, nhưng Vệ Linh Công vẫn trợ cấp số lương như thế cho Khổng Tử. Đương nhiên, do vị nể danh tiếng của ông là chính. Khổng Tử thì sao, vì sao ông cần nhiều lương như thế? Không thể nói ông không lấy làm ái ngại, nhưng điều gì khiến Khổng Tử bỏ rơi sự ái ngại để nhận số lương khủng đó? Câu trả lời là làm chính trị phải giàu có, mà KT lại nghèo quá. Khổng Tử đã từng nói: “vui vì ở địa vị cao quý mà khiêm tốn đối với mọi người”. Làm chính trị cần phải có tiền để “khiêm tốn” với mọi người. Ở trong nước khi làm Tướng quốc, ông đã phải “khiêm tốn”, thì ở đây, nơi đang “ở nhờ” ông càng phải “khiêm tốn” hơn nữa. KT che mặt nhận lương của Vệ Linh Công là vì thế. Cái máu chính trị trong người KT khi nào cũng rần rật chảy, bất chấp tuổi tác.